U



Układ Europejski pomiędzy RP a WE i ich państwami członkowskimi/ Układ o stowarzyszeniu
Układ Europejski został podpisany 16.12.1991, a ratyfikowany 1.02.1994 nadaje Polsce status kraju stowarzyszonego z UE. Artykuł 1, par.2 traktatu mówi, że: " Celem niniejszego Układu jest:
- ustanowienie odpowiednich ram dla dialogu politycznego, który umożliwia rozwój bliskich stosunków politycznych między Stronami,
- popieranie rozwoju handlu i harmonijnych stosunków gospodarczych między Stronami, w celu sprzyjania dynamicznemu rozwojowi gospodarczemu i dobrobytowi w Polsce,
- stworzenie podstawy dla pomocy finansowej i technicznej Wspólnoty dla Polski
- stworzenie właściwych ram dla stopniowej integracji Polski ze Wspólnotą. W tym celu Polska będzie spełniać niezbędne warunki,
- popieranie współpracy w dziedzinie kultury"
Układ nie zawiera zobowiązania Wspólnoty do przyjęcia Polski do UE w przyszłośći, nie jest też prawnym wstępem do takiego procesu. Zawiera jedynie jednostronną deklaracje Polski, że jej ostatecznym celem w kontaktach ze Wspólnotą będzie pełne członkostwo. Poza tym Układ Europejski zawiera regulacje dotyczące: zasad prowadzenia dialogu politycznego, przepływu towarów i pracowników, zakładania przedsiębiorstw, świadczenia usług, obrotu kapitałowego, reguł konkurencji, ochrony własności intelektualnej, zbliżania przepisów prawnych, współpracy gospodarczej, współpracy kulturalnej, współpracy finansowej.

układy o stowarzyszeniu
układy o stowarzyszeniu z Unią Europejską sankcjonują specjalny, ścisły rodzaj współpracy między Unią Europejską, a państwami trzecimi. Współpraca taka obejmuje współpracę gospodarczą i polityczną oraz pomoc finansową. Z reguły układy o stowarzyszeniu dotyczą państw aspirujących do członkowstwa w UE i mają wtedy za zadanie jak najdalej idącą pomoc w celu zbliżenia systemów gospodarczych państwa kandydata do systemu UE lub też przygotowujące do utworzenia unii celnej (np. z Maltą i Cyprem). Trzeci rodzaj układów o stowarzyszeniu dotyczy terytoriów zamorskich będących niegdyś koloniami państw członkowskich UE, z którymi Uniia pragnie zachować ścisłą współpracę gospodarczo-społeczno-polityczną. Polska podpisała układ o stowarzyszeniu w grudniu 1991r. Oprócz Polski, w Europie środkowo - Wschodniej układy takie zawarły także: Czechy, Węgry, Słowacja, Słowenia, Rumunia, Bułgaria, Litwa, Łotwa i Estonia.

Unia Europejska (European Union)
powołana została do życia na mocy Traktatu o Unii Europejskiej (traktat z Maastricht) z 7.02.1992r., który wszedł w życie 1.11.1993r. Unia Europejska nie jest organizacją, a jedynie formą rozszerzenia dotychczasowej współpracy na nowe obszary integracyjne. Zasadniczo opiera się na Wspólnotach Europejskich i dąży do uzupełnienia tej integracji o nowe aspekty: Unię Gospodarczą i Walutową, Wspólną Politykę Zagraniczną i Bezpieczeństwa, politykę sprawiedliwości i spraw wewnętrznych oraz planowaną na przyszłość wspólną politykę obronną w ramach Unii Zachodnioeuropejskiej. Te pola współpracy mają stanowić 4 filary UE, oparte na trzech Wspólnotach Europejskich (WE, Euratom, EWWiS). Poza tym UE wprowadza pojęcie obywatelstwa Unii Europejskiej i poza rozwijaniem współpracy w wymienionych "4 filarach" ma za zadanie ochronę wspólnotowego dorobku prawnego (acquis communautaire). Członkami Unii Europejskiej jest obecnie 15 państw: Francja, Belgia, Holandia, Luksemburg, RFN, Wielka Brytania, Irlandia, Włochy, Hiszpania, Portugalia, Grecja, Dania, Szwecja, Finlandia i Austria.

Unia Gospodarcza i Walutowa (Economic and Monetary Union)
jest to współpraca państw Unii Europejskiej w zakresie realizacji ideii swobodnego przepływu osób, towarów, usług i kapitału oraz wprowadzenie jednolitej waluty i ujednolicenie polityki cenowej i pieniężnej. Ustanowienie UGW jako głównego celu integracji przyjęto już w 1969 r. Opracowany plan Wernera przewidywał wtedy realizację UGW w ciągu 10 lat. Nie udało się to ze względu na załamanie światowego systemu walutowego w latach 70. Następne etapy na drodze do UGW to powołanie Europejskiego Systemu Walutowego w 1979r. i Jednolity Akt Europejski zakładający utworzenie rynku wewnętrznego UE. W 1989r. Komitet Ekspertów pod przewodnictwem Jacques'a Delorsa zaproponował I pakiet Delorsa jako strategie dla UGW, która została przyjęta przez szczyt w Madrycie. W pierwszym etapie (1990) zacieśniona została współpraca pieniężna banków centralnych i zniesione ograniczenia w wymianie walutowej. Drugi etap (1994) rozpoczął wyrównywanie poziomów gospodarczych w krajach UE i przygotowanie do przyjęcia wspólnej waluty- likwidowanie zadłużenia, zmniejszanie inflacji, nie dopuszczanie do deficytów budżetowych. Trzeci etap (1999) utworzył Europejski Bank Centralny i Europejski System Banków Centralnych, wprowadzenie euro na rynki finansowe oraz utworzenie Europejskiego Systemu Walutowego II dla państw niegotowych jeszcze do wstąpienia do UGW. Do 1.01.2000 mają zostać wprowadzone banknoty i monety euro w obrocie gotówkowym. Podstawowe kryteria uczestnictwa w UGW zwane są kryteriami konwergencji. W 1996 były one następujące: 1)stopa inflancji nie przekraczająca 3,2 % średniej stopy inflacji trzech państw o najniższej inflacji; 2) deficyt budżetowy nie większy niż 3% PNB, 3) zadłużenie narodowe nie przekraczające 60%PNB, 4) stopy procentowe nie przekraczające o więcej niż 10,4% stóp w trzech krajach o najlepszym wskaźniku. Do państw uczestniczących w UGW należą: RFN, Włochy, Francja, Hiszpania, Portugalia, Belgia, Holandia, Luksemburg, Irlandia, Finlandia, Austria. Grecja nie podołała kryteriom konwergencji. Wlk Brytania i Dania odmówiły z własnej woli wejścia do UGW. Szwecja nie należała do Europejskiego Systemu Walutowego, co było warunkiem przystąpienia do UGW.

Unia Zachodnia (Western Union)
powstała w 1948r z inicjatywy Brytyjskiej. Weszły do niej Wlk. Brytania, Francja, Belgia, Holandia i Luksemburg. WU była sojuszem mającym przede wszystkim na celu wspólną obronę. Dowódcą sił zbrojnych WU został znany brytyjski marszałek Bernard Montgomery. WU została utworzona głównie w wyniku obawy przed Niemcami. Jako pierwsza europejska organizacja militarna dała impuls do utworzenia Paktu Północno Atlantyckiego (NATO).

Unia Zachodnioeuropejska (Western European Union)
organizacja powołana w celu wspólnej samoobrony państw europejskich. Powstała w 1954 w Paryżu po przyłączeniu do Unii Zachodniej Włoch i RFN. Później do UZE weszły jeszcze: Hiszpania, Portugalia (1990) i Grecja (1995). Jej głównym celem jest współpraca w dziezinie bezpieczeństwa. Ma stworzyć sojusz militarny stanowiący 4 filar i zbrojne ramię Unii Europejskiej. Jeśli któreś z państw zostanie zaatakowane, inne udzielą mu wszelkiej pomocy, nie tylko militarnej. UZE ma do dyspozycji dwa stałe Korpusy: lądowy Euroforce i morski Euromaforce, tworzone przez Francję, RFN, Hiszpanię i Portugalię. UZE koordynowała już działania swych państw członkowskich w Zatoce Perskiej. Obecnie wspólnie z NATO pilnuje embargo nałożonego na Jugosławię. Do organów UZE należą: Sała Rada, Rada Ministrów, Zgromadzenie Parlamentarne i Sekretariat.

Urząd Komitetu Integracji Europejskiej
jest to organ wykonawczy Komitetu Integracji Europejskiej wykonujący ustawy KIE. Na jego czele stoi przewodniczący Komitetu (obecnie premier Jerzy Buzek). UKIE składa się zasadiczo z 8 departamentów realizujących zadania wyznaczone przez KIE.